About Gastrofestival Madrid and art


Do you have plans for this weekend? Or for the next one? No? Great! Go and buy a flight to Madrid! Just go and buy! Now! (And afterwards comeback here to read why 馃檪

Two days ago I wrote a post about Madrid, more about art than food, but with a recipe for lamb meatballs. Now I want to add some news – until the 5th of February there is a GASTROFESTIVAL there!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Unfortunately I can’t go, hopefully next year. But you can, I’m pretty sure.


The most exiting thing is that Gastrofestival Madrid is not just about food. It is about food, health and culture! Gastronomy in literature, music, cinema, fashion, theatre and art, including photography!!! Madrid’s best museums and galleries take a part in this year’s Festival. There are almost 30 events dedicated to food and art. The聽Prado Museum, The Reina Sofia Museum,聽The聽Thyssen-Bornemisza Museum聽and many many more. Look at the map:


Take a deep breath, make a coffee. Do you already have those bloody flight tickets? Yes? (I’m very jealous…) Good then! Now it is a time for packing and reading about Madrid (also about accommodation, which could be helpful). Ready to go?

P.S. Do not forget to write to me how it was there! Take some photos, perhaps they could be shown here, on the Cuisine And Art blog.

Madrid by Cuisine And Art


Dwa dni temu pisa艂am o Madrycie i w tym Madrycie pozostaj臋, przynajmniej teoretycznie. Spiesz臋 donie艣膰, i偶 weekend si臋 zbli偶a jeden i drugi, a do 5. lutego w hiszpa艅skiej stolicy trwa聽GASTROFESTIVAL!!!!!!!! Dla jednych to wiadomo艣膰 genialna, dla innych smutna i pozostan膮 oni (ze mn膮 na czele) w gronie zazdro艣nik贸w, nie mog膮cych akurat tam聽by膰.

Madrycki Gastrofestival tym r贸偶ni si臋 od innych, i偶 nie o jedzenie w nim jedynie chodzi, ale o sztuk臋 r贸wnie偶!!! Literatura, muzyka, teatr, moda, fotografia, malarstwo. Prawie 30 wydarze艅 dotyczy sztuk wizualnych jednie, sp贸jrz na map臋 festiwalow膮 powy偶ej. Wejd藕 na stron臋 www.gastrofestivalmadrid.com i rozkoszuj si臋 cho膰by samymi nazwami: Muzeum Prado, Reina Sofia czy Muzeum Thyssen-Bornemisza聽to tylko niekt贸re z muze贸w, a dochodz膮 jeszcze wiod膮ce galerie! Warsztaty, pokazy ,konferencje, prezentacje. Jedzenie. Mn贸stwo jedzenia.

Kupuj wi臋c bilet teraz, od razu! Nie zwlekaj, nie czekaj, nie zastanawiaj si臋! B膮d藕 moimi oczyma, napisz mi jak by艂o, prze艣lij zdj臋cia, 偶ebym jeszcze bardziej by艂a zazdrosna. Przeczytaj raz jeszcze co o Madrycie pisa艂am, mo偶e kt贸ra艣 z informacji przydatn膮 si臋 oka偶e w podr贸偶y, na przyk艂ad ta o zakwaterowaniu. Zmykaj ju偶, le膰!


About Madrid, Castro Prieto and lamb meatballs


There are places which I fall in love with from the first visit. There are others which I need years and years, visits and visits to finally love them. Madrid belongs to this first group. This city has never disappointed me. Ever. Since the first time there, more or less 20 years ago, I adore it. For me Madrid means, far more than just amazing food and wine (as always in Spain), great museums and majestic聽town houses with enormous elegant entrances.

This time it was the same. The聽journey itself happened聽completely by chance – I saw a return flight ticket for 18 euros, so I felt that I just had to go. That it was my obligation. Knowing Madrid already, helped me to choose accommodation– a beautiful, cozy and comfortable small Studio La Latina聽with everything I needed (fridge+corkscrew+espresso machine) in a very central part 聽so as to be close to all the great museums – The聽Prado Museum, The聽Reina Sofia Museum聽and The聽Thyssen-Bornemisza Museum. The Three Huge Cultural Monsters, The Three Giants with every聽type of art you can dream of! And all of them have a few hours per week of free entry! How great is that!!!

As聽I had visited each one a few聽times before, I knew exactly what I wanted to see. I wanted to see Goya’s Black Paintings and聽Vel谩zquez’s “Christ Crucified”. Why? To be honest just聽to check if these paintings effect on me was the same as they had been 20 years ago. I always do this when in Madrid. It has become such a habit for me. And the answer is always the same, of course!

Every time I’m totally enthralled by the light in the Black Paintings. I sit there on a bench and I stare at them, almost not believing that that light is coming from the paintings, not from any additional light source. My friend David Frankel, the writer, wrote a little while ago an essay entitled聽“The Dog, devoted to that specific Goya painting, where he ponders on the mystery of the dog – the enigmatic loneliness of the animal, who is starring at… At what? So I went to the Prado Museum to:

A. solve a mystery,
B. make a self-portrait with The Dog,
C. report everything to David F.

But the results weren’t so optimistic:

A. I didn’t solve any mystery, including that one,
B. it was prohibited to make photos,
C. David F. only received a postcard of The Dog.

Then I moved on to聽Vel谩zquez. I thought that this time it wouldn’t effect me so much. I thought that this time a religious masterpiece wouldn’t enchant me, but… It was like always – I just couldn’t move and I regret that there is no bench there to sit on (My legs hurt soooo much after walking kilometres around the city, so I understood a little better Christ’s suffering… ;-). One more time I聽decided that this is the most significant, the most important and the most powerful piece of art for me. For me –聽a catholic from birth, but not practicing. Yeah…, art is a mystery, that’s for sure…

Remembering my first visit to the Prado Museum years ago with my father and his fascination for Hieronymus Bosch (Spanish “El Bosco”) I moved slowly, very slowly,聽barely dragging my feet, to see his paintings. My dad was so terribly upset that I didn’t enjoy them then, so I wanted to find out how I feel now. It was the biggest surprise I could have. I just loved them, loved them, loved them! Nothing聽more, nothing less.

There are so many galleries and museums in Madrid that of course it is not possible to visit all of them being there for just a few days. But I could definitely recommend some of them:

If you like old empty buildings with souls, with a history, with that certain Something, if you love peeling paint in industrial spaces – yes, the Tabacalera is for you, even with no exhibition inside! But this time there was one and it was very special, an absolutely stunning exhibition byCastro Prieto– “CESPEDOSA”. (Unfortunately this exhibition is now finished.)

Juan Manuel Castro Prieto is a Spanish photographer based in Madrid. Perhaps I could call him a documentalist, but I don’t. Perhaps I shouldn’t call him a conceptual artist, but I do. Castro Prieto opened my eyes to “conceptual documentary” photography, as I have called it myself.

It is very difficult for me write about his exhibition, about his works. I entered into the Tabacalera, I saw empty spaces, a labyrinth of corridors and rooms. One photo here, another there. And it was like magic. Something unknown pulled me inside. Juan Manuel left me totally spellbound. Large formats, great quality – of course it is an advantage, but The Soul, The Concept, that Something. It doesn’t happen often in documentary photography. But here…I felt that Castro Prieto first put his mind into every photo, second – his heart and soul, at the end he pressed the shutter. And for the first time in my life I started to desire a photo, his photo. This one to be specific, Cordero Pascual:

Castro Prieto, Pascual Lamb/ Baranek Paschalny, 2009

Of course this photo above is a photo of Castro Prieto’s photo, which I made during the “Cespedosa” exhibition. The original one is a lot “deeper”, if you know what I mean. And I’m asking Juan Manuel quietly – how it happens that you are such a great Observer? That you catch all these rare special moments around you? Do you arrange your surroundings even a little? It is hard to believe that you just happened to meet this young man above with that lamb.

That’s why (not knowing Castro Prieto personally) I believe that he uses everything from his own world and thanks to photography he creates another, not less real, world – Castro Prieto’s World. One of my favorites.

500g lamb minced meat
1 small chopped onion
2 crushed cloves of garlic
1 egg
2-3 tbsp of bread crumbs soaked in 1/4 glass of water
1 teaspoon of聽ground聽anise seeds*
1 teaspoon of turmeric
TO SERVE: parsley, rice, lemon juice

Lamb meatballs with anise seeds / Klopsiki聽jagni臋ce z any偶em – Cuisine And Art

Mix everything well with bare hands. Shape into small balls (It is easier to do it with wet hands, so after making each ball聽wet your hands in cold water). Fry them in a very hot frying pan with a drizzle of olive oil.

Serve with rice and chopped fresh parsley. Squeeze some lemon juice on the top to add a zingy, aromatic flavour.

* If you don’t like anise seeds you HAVE TO try anyway! I didn’t like them either until I tried these lovely meatballs in Istanbul.

Lamb meatballs with anise seeds / Klopsiki jagni臋ce z any偶em – Cuisine And Art


Istniej膮 miejsca na tym ziemskim padole, w kt贸rych zakochuj臋 si臋 od pierwszej wizyty i kt贸re darz臋 mi艂o艣ci膮 lata ca艂e. Istniej膮 inne za艣, kt贸re potrzebuj臋 odwiedzi膰 wiele razy, by w ko艅cu zakocha膰 si臋. Madryt z ca艂膮 pewno艣ci膮 nale偶y do pierwszej grupy. To miasto, kt贸re nigdy mnie nie rozczarowa艂o, a kt贸re oczarowuje mnie za ka偶dym razem. Miasto, kt贸re odwiedzam do艣膰 regularnie od oko艂o 20 lat. Kt贸re, poza 艣wietnym jedzeniem i piciem (jak zawsze zreszt膮 w Hiszpanii), mo偶e poszczyci膰 si臋 genialnymi wprost muzeami i przepi臋knymi majestatycznymi kamienicami z ogromnymi eleganckimi wej艣ciami.

Tym razem by艂o tak samo. Oczywi艣cie podr贸偶 odby艂a si臋 przez przypadek. Poczu艂am si臋 zobligowana do niej, ujrzawszy przelot w dwie strony za 18 euro. Nie mog艂am nie kupi膰 bilet贸w, po prostu nie mog艂am i ju偶! B臋d膮c w Madrycie ju偶 tyle razy, wiedzia艂am dok艂adnie co chc臋 zobaczy膰 przez te kilka dni. Potrzebowa艂am wygodnych but贸w i dachu nad g艂ow膮. Dach nad g艂ow膮 znalaz艂am szybko 鈥 w samym centrum, by nie traci膰 cennego czasu na dojazdy. Urocze ma艂e mieszkanko Studio La Latina, kt贸re mia艂o wszystko to, czego dusza potrzebuje (lod贸wka, ekspres do kawy i korkoci膮g). A st膮d pieszo od 3 do 10 minut do Trzech Kulturalnych Gigant贸w, do tych trzech ob艂臋dnych, fantastycznych i zapieraj膮cych dech w piersiach muze贸w, w kt贸rych KA呕DY znajdzie co艣 dla siebie z KA呕DEGO rodzaju sztuki 鈥 Muzeum Prado, Muzeum Reina Sofia i Muzeum Thyssen-Bornemisza. I to nie koniec dobrych wiadomo艣ci! Ka偶de z nich ma kilka godzin tygodniowo wej艣ci贸wki za darmo (dot. sta艂ych ekspozycji)! Owszem, nawet zim膮 trzeba posta膰 5-20 minut w kolejce (warto wi臋c przyj艣膰 wcze艣niej i nie ba膰 sie d艂ugiego ogonka, bo on kurczy si臋 szybko), ale jest to gratka!!! W sezonie letnim nie mam poj臋cia jak to jest, bo wtedy nie zwiedzam, zaszywam si臋 w domu, unikaj膮c turystycznych t艂um贸w. Ewentualnie chowam si臋 pod wod膮, nurkuj膮c w ciszy i spokoju.

Tym razem madrycki plan by艂 nast臋puj膮cy. Prado. Francisco Goya z Czarnymi Obrazami, a przede wszystkim z 鈥濸sem鈥. I Vel谩zquez z 鈥淯krzy偶owanym Chrystusem鈥. Za ka偶dym razem, odwiedzaj膮c hiszpa艅sk膮 stolic臋, l臋c臋 przywita膰 si臋 z Psem i zobaczy膰 Chrystusa. Za ka偶dym razem zastanawiam si臋 鈥 mo偶e teraz nie b臋dzie tak genialnie? Mo偶e ju偶 si臋 鈥瀙rzyzwyczai艂am鈥? Mo偶e jednak, b臋d膮c jedynie Katoliczk膮 z urodzenia, religijny obraz nie wywo艂a tych samych wra偶e艅, a portret Psa oka偶e si臋 jedynie portretem psa? Oczywi艣cie wywo艂uje te same wra偶enia albo jeszcze wi臋ksze! Pies nie jest jedynie psem! I za ka偶dym razem wbija mnie w zimi臋. Nie mog臋 m贸wi膰. Dech mi zapiera. Zamieram. Na dole u Goyi (dolne pi臋tro muzeum) raz jeszcze sprawdzam 艣wiat艂o. Czy aby to na pewno po艣wiata z Czarnych Obraz贸w? Nie ukryli gdzie艣 dodatkowych lamp? Nie ukryli. Goya po prostu tak potrafi艂 i ju偶. Siedz臋 wi臋c na 艂aweczce i patrz臋.

Tym razem mia艂am zadanie, zwi膮zane z Psem. Przyjaciel pisarz 鈥 David Frankel 鈥 po艣wi臋ci艂 temu偶 esej, zatytu艂owany (jak偶eby inaczej) 鈥濸ies鈥, w kt贸rym zastanawia艂 si臋 nad samotno艣ci膮 zwierz臋cia, jego wyobcowaniem, a przede wszystkim na co on tak patrzy? Czego偶 psina wypatruje? Posz艂am wi臋c by:

A. zg艂臋bi膰 tajemnic臋,
B. zrobi膰 autoportret z tym偶e,
C. zda膰 relacj臋 David鈥檕wi F.

Niestety rezultaty nie przynios艂y spodziewanych rezultat贸w:
B. tajemnica pozosta艂a tajemnic膮,
C. nie mo偶na by艂o robi膰 zdj臋膰,
D. David F. otrzyma艂 jedynie kartk臋 pocztow膮 z Psem.

Mog艂am ju偶 spokojnie uda膰 si臋 do Vel谩zquez鈥檃. Uda膰 si臋 to mo偶e 藕le powiedziane. Pow艂贸czy膰 si臋, ledwo ci膮gn膮c obola艂e stopy. Przemieszaczaj膮c si臋 w najwolniejszym tempie z mo偶liwych i tylko dzi臋ki temu, 偶e cel by艂 zbo偶ny (dos艂ownie). I przed tym Chrystusem raz jeszcze zaniemia艂am. Stan臋艂am jak s艂up, bo z jaki艣 bardzo niezrozumia艂ych dla mnie wzgl臋d贸w w tej sali nie ma 艂aweczki niestety. I tak sta艂am, wbijaj膮c 艣lepia i my艣l膮c o b贸lu. I tym chrystusowym i moim w艂asnym. Sztuka jest tajemnic膮 z ca艂膮 pewno艣ci膮.

Przypomnia艂a mi si臋 moja pierwsza wizyta w Muzeum Prado. 20 lat temu. Z Ojcem, kt贸ry pogna艂 do Hieronim鈥檃 Bosch鈥檃 i oboje nie mogli艣my si臋 nadziwi膰, 偶e (wtedy) ten偶e nas dzieli艂. Ojciec zupe艂nie zafascynowany tw贸rczo艣ci膮. Ja totalnie niewzruszona i nie rozumiej膮ca. Tym razem jednak … oszala艂am na punkcie Bosch鈥檃! Pokocha艂am Go mi艂o艣ci膮 偶arliw膮, gor膮c膮 i nami臋tn膮. I nie mog艂am prze偶a艂owa膰, i偶 nie wybra艂am si臋 do Prado kilka miesi臋cy wcze艣niej, kiedy to by艂a olbrzymia wystawa Bosch鈥檕wskich dzie艂. Potem by艂o odrobin臋 gorzej, kiedy to w ka偶dej ksi臋garni natyka艂am si臋 na jakiego艣 obcego mi zupe艂nie 鈥濫l Bosco鈥, kt贸ry by艂 jak Hieronim. O艣lepiona, ot臋pia艂a b贸lem (n贸g) nie skojarzy艂am, i偶 Hiszpanie Bosch鈥檃 nazywaj膮 鈥濫l Bosco鈥. Bosko!

Oczywi艣cie Madryt ma tyle do zaoferowania, 偶e jedyn膮 metod膮 (jedyn膮 i s艂uszn膮) by艂oby zamieszkanie tam, by zwiedza膰 wszystkie muzea i galerie. Maj膮c jedynie kilka dni do dyspozycji mog臋 z czystym sumieniem poleci膰 (opr贸cz ww muze贸w oczywi艣cie!):

Je艣li lubisz puste industrialne przestrzenie z od艂a偶膮c膮 ze 艣cian farb膮 Tabacalera jest dla Ciebie, nawet je艣li nie ma w niej wystawy! Podczas mojej wizyty by艂a i to genialna 鈥 Castro Prieto 鈥濩ESPEDOSA鈥. (Niestety ju偶 jej nie ma.)

Juan Manuel Castro Prieto jest hiszpa艅skim fotografem, mieszkaj膮cym w Madrycie. By膰 mo偶e mog艂abym Go nazwa膰 dokumentalist膮, ale nie potrafi臋. By膰 mo偶e nie powinnam nazwa膰 Go 鈥瀉rtyst膮 konceptualnym鈥, ale tak w艂a艣nie czyni臋. Castro Prieto otworzy艂 mi oczy i znalaz艂am w Jego tw贸rczo艣ci co艣, co nazwa艂am na u偶ytek w艂asny 鈥瀔onceptualnym dokumentem鈥. Bo jak偶e inaczej mog艂abym, patrz膮c na Jego gigantyczne fotografie o zupe艂nie niespotykanej magii i tym Czym艣? Czy jest tylko i wy艂膮cznie tak 艣wietnym Obserwatorem? Czy te偶 aran偶uje przestrzenie wok贸艂 siebie w mniejszym lub wi臋kszym stopniu?

Dla mnie jako fotografa, bycie pod tak ogromnym wra偶eniem wystawy zdj臋膰, jest bardzo rzadkie. Podczas tych ju偶 oko艂o 20 lat 偶ycia z fotografi膮 obok, podczas obejrzenia mn贸stwa wystaw i zwiedzania festiwali fotografii, na palcach jednek r臋ki chyba mog臋 policzy膰 Takie wystawy. TE. Te wyj膮tkowe, Te, o kt贸rch tak trudno mi napisa膰, bo nie wiem jak po prostu. I tu nagle w starej, obsk贸rnej b膮d藕 co b膮d藕 fabryce tytoniu, w艣r贸d labiryntu korytarzy i kolejnych pomieszcze艅 zjawia sie Castro Prieto ze zdj臋ciami rodzin, portretami, talerzem jab艂ek. Bez 偶adnych dziw贸w-cud贸w. Bez r贸偶owych nago艣ci i kilometrowych teorii. Dobra stara tradycyjna fotografia z dusz膮. Tak, tego s艂owa mi brakowa艂o. Bo Juan Manuel fotografuje po pierwsze z Ide膮, po drugie z Dusz膮 i Sercem. I dopiero wtedy naciska spust migawki. I wci膮ga do swojego 艣wiata, kt贸ry sta艂 si臋 jednym z moich ulubionych, a zdj臋cie 鈥濨aranka Paschalnego鈥 (powy偶ej) sta艂o si臋 obiektem mego po偶膮dania. Po raz pierwszy w 偶yciu zapragn臋艂am posiadania czyjej艣 fotografii. Ta, kt贸r膮 prezentuj臋 na blogu, jest jedynie moim zdj臋ciem zdj臋cia Prieto Castro, nie jest wi臋c takim 鈥瀏艂臋bokim鈥 ani 鈥瀋zystym鈥. Brak mi s艂贸w.

KLOPSIKI JAGNI臉CE Z ANY呕EM zainspirowane tw贸rczo艣ci膮 Prieto Castro
500g mielonej jagni臋ciny
1 ma艂a posiekana cebula
2 z膮bki zmia偶d偶one z膮bki czosnku
1 jajko
2-3 艂y偶ki bu艂ki tartej namoczonej w 录 szkl. wody
1 艂y偶eczka kurkumy
1 艂y偶eczka sproszkowanego any偶u*
DO PODAWANIA: ry偶, posiekana natka pietruszki, sok z cytryny

Wymieszaj wszystko dok艂adnie (najlepiej r臋koma). Formuj kulki wielko艣ci golfowych, naj艂atwiej robi si臋 to r臋koma, zmoczonymi w zimnej wodzie, mi臋so wtedy nie przykleja si臋. Sma偶 na gor膮cej patelni z odrobin膮 oliwy.
Podawaj z ry偶em i posiekan膮 natk膮 pietruszki. Skrop z sokiem z cytryny, by doda膰 jeszcze wi臋cej aromatu i zbalansowa膰 wszystkie smaki.

* Je艣li nie lubisz any偶u, to i tak MUSISZ go doda膰 i spr贸bowa膰! Je te偶 go nie lubi臋, poza tym jednym jedynym (jak na razie) wyj膮tkiem!
P.S. Nie podoba mi si臋 s艂owo 鈥瀔lopsiki鈥. A to klops! Ani 鈥瀙ulpeciki鈥, kojarz膮ce mi si臋 z puchlnym dzieci臋ciem. 鈥濳ulki mi臋sne鈥 – nie. I 鈥瀔uleczki鈥 r贸wie偶. Jakie艣 pomys艂y mo偶e?????

P.S. Ten wpis dedykuj臋 Joannie B. ze specjalnymi podzi臋kowaniami “za wszystko”! Przepi臋knego Madrytu!


About flatbread, the Universe and What Is Next


Cuisine And Art is one of my art projects. That’s why I write here very irregularly, especially when I’m preparing an exhibition, or two or three even, as is happening this year. Anyway, not all of my artistic projects聽are about food! Many of them don’t聽contain anything to eat at all!聽Art is art. Food is food. And only sometimes they come together (quite often in my life, to be honest).聽And it just happened in聽my latest piece of art聽– “WHAT IS NEXT?”. Just take a look!

Art is Imagination. It is Creation. It’s Vision.
Art is something very undefined which starts in an artist’s Thoughts And Feelings.
The Idea is the most important.

Then come different processes about how to do it. Without The Idea, but with great tools (Let’s say with an amazing and very expensive camera) you can make a good photo. Yes, it can happen. But with The Idea and with the knowledge “how” you can create an absolutely stunning photo, making it with “only” an empty match box (using it as a pin-whole camera).聽Francis of Assisi apparently said:聽“He who works with his hands is a labourer. He who works with his hands and his head is a craftsman. He who works with his hands and his head and his heart is an artist.” And this is how a Simple Burnt Flatbread became Art, telling a story about the universe, destiny and the future. What is next? Who knows.


– flour
– pinch of salt
– lukewarm water
– olive oil

Mix together the flour and salt in a large bowl. Add water slowly, mixing with your hands. Add olive oil, but not too much. You want to make a nice soft dough. Knead it for a few minutes until it becomes elastic and smooth. Wrap it in cling film and let it rest for at least half an hour (you can leave it even for a day or two!).

Divide the pastry into small balls and roll out into the thickness you want. Cook in a very hot frying pan for a minute or two on each side. Eat with anything you wish (I ate them for the first time in my life about 20 years ago in Eivissa town, Ibiza. It was very late at night, or early morning, and I found a small kiosk serving wraps with rocket and mozzarella cheese. This is still one of my favorites ways to serve flatbread wraps!).

P.S. By the way – nobody won Ottolenghi’s “The Cook Book”. And I’m not going to lie to you – nobody wrote to me. That’s the reason. It is what it is.


Cuisine And Art to jeden z moich artystycznych projekt贸w. Z tego te偶 wzgl臋du pisuj臋 tu nieregularnie, szczeg贸lnie je艣li akurat przygotowuj臋 wystaw臋, dwie lub trzy, jak ma to miejsce w tym roku. I nie ka偶dy z tych projekt贸w zwi膮zany jest z jedzeniem. Ba, w wielu z nich jedzenie nie wyst臋puje wcale. Nawet kruszynka 偶adna. W聽mojej ostatniej pracy zatytu艂owanej 鈥濩O (JEST) NAST臉PNE鈥 jedzenie wyst臋puje, i to w roli g艂贸wnej. Sp贸jrz tylko!

Sztuka to Wyobra藕nia. To Kreacja. To Wizja.
Sztuka to co艣 bardzo nieokre艣lonego, zaczynaj膮cego si臋 w My艣lach I Uczuciach /Odczuciach/ artysty.
Idea jest najwa偶niejsza.

Potem pojawiaj膮 si臋 mniej lub bardziej skomplikowane procesy tw贸rcze, w kt贸rych dochodzi do tematu 鈥濲ak?鈥. Bez Idei jednak偶e to Jak staje si臋 prawie bezcelowe. Ma艂o przydatne jako艣. Owszem, brak Idei, po艂膮czony z dobrymi narz臋dziami (wypasionym aparatem na przyk艂ad), mo偶e przynie艣膰 skutki ca艂kiem pozytywne. Mo偶e (bardziej lub mniej przypadkowo) powsta膰 dobra fotografia. Mo偶e. Nie musi. Z Ide膮 jednak to narz臋dzie b臋dzie聽ca艂kowicie odmienne, mo偶e by膰 nim na przyk艂ad聽puste pude艂ko od zapa艂ek, zamienione w
camera obscura (rodzaj aparatu fotograficznego), dzi臋ki kt贸rej powstanie 艣wietne zdj臋cie, przedni kawa艂ek Sztuki.

鈥濼en, kt贸ry pracuje r臋koma, to robotnik. Ten, kt贸ry pracuje r臋koma i g艂ow膮, to rzemie艣lnik. Ten, kt贸ry pracuje r臋koma, g艂ow膮 i sercem, to artysta鈥 鈥 to pono膰 s艂owa Franciszka z Asy偶u, 艣wietnie oddaj膮ce ducha tematu. Bo jak偶e wyt艂umaczy膰 to, i偶 Prosty Spalony P艂aski Chlebek nagle i niespodziewanie staje si臋 Sztuk膮, opowiadaj膮c histori臋 o wszech艣wiecie, o przeznaczeniu i o przysz艂o艣ci? O tym “Co jest nast臋pne”? Co dalej?

– m膮ka
– szczypta soli
– ciep艂a woda
– oliwa z oliwek (nadaje elastyczno艣ci ciastu; mo偶na j膮 zast膮pi膰 innymi oliwami)

Wymieszaj m膮k臋 z sol膮. Dodawaj powoli, ci膮gle mieszaj膮c, ciep艂膮 wod臋 i mniej od niej oliwy z oliwek. Zagniataj. Ma powsta膰 elastyczne, g艂adkie ciasto, kt贸re b臋dzie 艂atwe do rozwa艂kowania. To potrwa kilka minut. Mo偶esz u艂atwi膰 sobie 偶ycie (to si臋 nazywa 鈥瀕enistwo鈥), u偶ywaj膮c robota kuchennego, z czego zazwyczaj korzystam, spiesz膮c si臋. Gotowe ciasto owi艅 foli膮 spo偶ywcz膮 i odstaw minimum na p贸艂 godziny (ciasto mo偶e te偶 鈥瀕e偶akowa膰鈥 dzie艅 lub dwa!). Ci臋偶k膮 patelni臋 postaw na gaz, dodaj odrobin臋 oliwy. Podziel na kule wielko艣ci tych do gry w golfa. Rozwa艂kuj cienko, tak jak lubisz. Sma偶 minut臋 lub dwie z ka偶dej strony. Podawaj z czymkolwiek sobie zamarzysz. (Ja najbardziej lubi臋 z mozzarell膮 i rukol膮. To kombinacja, kt贸r膮 pierwszy raz jad艂am sto lat temu na Ibizie p贸藕n膮 noc膮, lub wczesnym rankiem, w ma艂ej budce, w kt贸rej nic innego nie podawali. Ale偶 to by艂o genialne!).

P.S. Tak przy okazji 鈥 konkursu, w kt贸rym do wygrania by艂a rewelacyjna ksi膮偶ka kucharska Ottolenghi鈥檈go 鈥濼he Cook Book鈥 nikt nie wygra艂. Powodem jest to, i偶 nikt nie podj膮艂 wyzwania i nie napisa艂 do mnie. Ot 偶ycie. Ksi膮偶ka czeka!


About Mart铆n Caparr贸s’s “Hunger” book and “Remains” photos


One year ago I wrote the post聽About Hugh鈥檚 War On Waste, Gregg Segal, Sue Webster with Tim Noble and Small Baby聽Bajaderas. To be short – about WASTING (food).

Now I’ve just bought The Book.聽Mart铆n Caparr贸s’s “HUNGER”, first published in 2014 and afterwards translated from Spanish (Caparr贸s is an Argentinian writer and journalist) to different lanugages. Mine is a Polish edition, 716 pages. Apparently Faber&Faber聽will publish “Hunger” in English in the middle of 2017. You have then time to prepare yourself, you will need it. This book is not an easy one, it is full of numbers and statistics, history and facts, but mixed with personal stories of people who Caparr贸s met and he wanted others to hear to their stories.

Mart铆n Caparr贸s “G艂贸d” (Hunger)

鈥淓ach day around the world 25,000 men, women and children die of hunger or malnutrition. Never in the entire history of humanity has any plague, epidemic or war taken such a toll. And yet there is no lack of food: our planet is groaning under the weight of its overproduction and trade continues apace. How can this paradox be investigated and presented without degenerating into a mere list of statistics?

This is the question Martin Caparr贸s tries to answer by meeting the hungry, but also the rich, squandering resources through over-eating. Their stories are here, told with perceptiveness and empathy by the author. Tirelessly delving into the mechanics of a system that deprives some people of this vital procedure, eating, while others die of consuming with excess, this book gives a thoughtful insight into world hunger and its related issues, from Niger to Bangladesh, from the Sudan to Madagascar, from the USA to Argentina, from India to Spain. An uncompromising and essential overview of the situation.鈥
(by Publisher, from聽from:聽www.alternatives-humanitaires.org)

This is probably the most important book for me. I always was interested in the Human and World Condition, expressing myself through my art. In 2013 I started the on-going project “REMAINS”.


“Food is essential for every life . It is one of the basic needs , like breathing. In today’s busy world its value in highly developed countries is undervalued. Food has become a matter of course. Rapid consumption. Around us in the world are about 870 million people who suffer from hunger.

The empty plate reinforces the importance of the topic which then changes the subject to that of society. The human condition.”

REMAINS deals with not only the stories associated with the ritual of eating, but with stories about life and people,their emotions and feelings. Their experience. WHAT THEY HAVE. AND WHAT IS MISSING.” (from www.agataserafin.com)


Rok temu napisa艂am post 鈥濰ugh i wojna przeciwko marnotrastwu, Gregg Segal, Sue Webster, Tim Noble oraz ma艂e niewinne bajaderki鈥.

Teraz kupi艂am Ksi膮偶k臋. Tak, Ksi膮偶k臋 przez du偶e K, argenty艅skiego pisarza i dziennikarza Mart铆n鈥檃 Caparr贸s鈥檃 鈥 鈥濭艁脫D鈥, po raz pierwszy opublikowan膮 w 2014 roku po hiszpa艅sku. Moja jest po polsku, 716 trudnych jakby nie by艂o stron. Stron, zawieraj膮cych wiele liczb, dat, statystyki, histori臋, fakty, ale te偶 (co dla mnie najwa偶niejsze) osobiste historie ludzi, z kt贸rymi spotka艂 si臋 Caparr贸s i kt贸rych wys艂ucha艂. G艁脫D powinien przeczyta膰 ka偶dy, kto czyta膰 umie, a temu, kt贸ry nie potrafi, niech przeczyta s膮siad, przyjaciel, rodzic. I ten偶e G艁脫D w po艂owie 2017 ma by膰 w ko艅cu opublikowany po angielsku przez dom wydawniczy Faber&Faber.

Caparr贸s dokona艂 rzeczy niemo偶liwej. Napisa艂 o g艂odzie WSZYSTKO. Nie zmieni艂 艣wiata, ale otworzy艂 oczy tym, kt贸rzy Jego dzie艂o przeczytali. A czytaj膮c, zap艂on臋li wstydem lub zamilkli jak ja. Bo jak mo偶na zareagowa膰 na wiadomo艣膰, i偶 ka偶dego dnia 25 tysi臋cy os贸b, m臋偶czyzn, kobiet i dzieci, umiera z g艂odu lub niedo偶ywienia, a w tym samym czasie ka偶dego dnia wyrzucamy tony jedzenia, kupuj膮c go za du偶o lub produkuj膮c za wiele? Jak jest to mo偶liwe????!!!!!

W roku 2013, czyli rok przed pierwszym wydaniem 鈥淕艂odu鈥, rozpocz臋艂am fotograficzny projekt 鈥RESZTKI鈥 (zupe艂nie nie zwi膮zany z Cuisine And Art), kt贸ry jest projektem otwartym, czyli nie posiada daty ko艅cz膮cej. Fotografuj臋 puste talerze, a raczej to, co na nich pozosta艂o. 艢lad po osobie, po chwili, po momencie, gdy odbywa艂a si臋 konsumpcja, spo偶ywanie, delektowanie si臋, po偶eranie czy te偶 po prostu zapychanie 偶o艂膮dka.

鈥炁粂wno艣膰 jest symboliczna dla ka偶dego 偶ycia. Jest jedn膮 z podstawowych czynno艣ci, tak jak oddychanie. Niestety w dzisiejszym zabieganym 艣wiecie jej warto艣膰 w krajach wysoko rozwini臋tych jest zani偶ona. Jedzenie sta艂o si臋 czym艣 oczywistym. Szybk膮 konsumpcj膮. Obok nas na ca艂ym 艣wiecie jest oko艂o 870 milion贸w ludzi, kt贸rzy cierpi膮 z powodu g艂odu. Pusty talerz wzmacnia wa偶no艣膰 tematu, kt贸ry staje si臋 nie tyle tematem artystycznym co spo艂ecznym.

RESZTKI traktuj膮 nie tylko o historiach, zwi膮zanych z rytua艂em jedzenia. S膮 histori膮 o 偶yciu, o ludziach, ich emocjach i uczuciach. S膮 do艣wiadczeniem. Tego co jest. I tego czego BRAK.鈥


About the contest and how to win Ottolenghi’s THE COOK BOOK


Reading my Cuisine And Art blog means that聽you are an聽art聽lover and a food lover. As simple (and great) as that. So perhaps you would聽like聽to win Ottolenghi’s THE COOK BOOK???


The rules are easy peasy lemon squeezy:

  1. Like the聽Cuisineandart Facebook page.
  2. Write your own recipe inspired by art (Please explain what piece of art inspired you.) and send to me before midnight 4th December (UTC+01:00), using the contact form below or sending a message via the Cuisineandart聽Facebook page

The most interesting recipe will be published on http://www.cuisineandart.com and the winner will recieve a copy of Ottolenghi’s THE COOK BOOK (via standard post delivery).




Czytanie mojego blogu Cuisine And Art oznacza to, i偶 jeste艣 mi艂o艣nikiem/mi艂o艣niczk膮 sztuki i mi艂o艣nikiem/mi艂o艣niczk膮 jedzenia. Proste i oczywiste. Mo偶e wi臋c chcesz wygra膰 ksi膮偶k臋 kucharsk膮 Ottolenghi鈥檈go THE COOK BOOK???

Zasady s膮 proste:

1. Polub stron臋 Cuisineandart na Facebook’u,

2. Prze艣lij sw贸j w艂asny autorski przepis, zainspirowany dzie艂em sztuki (napisz jakim), u偶ywaj膮c powy偶szego formularza lub wysy艂aj膮c wiadomo艣膰 przez stron臋 Cuisineandart na Facebook鈥檜.

Najbardziej interesuj膮cy przepis zostanie opublikowany na http://www.cuisineandart.com, a zwyci臋zca konkursu otrzyma ksi膮偶k臋 Ottolenghi鈥檈go THE COOK BOOK (dostarczon膮 zwyk艂a pocztow膮 przesy艂k膮). POWODZENIA!!!


Still about birthdays, apples and Lubo Stacho


Yesterday it was the 152nd birthday of Toulouse-Lautrec with a walnut/chestnut cake with lemon verbena mascarpone icing. For his 151st Bday it was a Tartouillat Apple Pie. I’ve just remembered it and I have written聽about it on my facebook聽page. And once more I had a quick look at Henri’s beautiful photo when he looked like a small girl. Yeah… time is flying. Today is grey. Wet. From my window I can see only colourful yellow leaves from a horse chestnut tree. Silence. Millions of thoughts in my head. Nostalgia. November always is like that. You could call it The Saddest Month Of A Year. But is time聽flying聽really聽sooooooo terribly upsetting? Perhaps. Sometimes.

Anyway, one year ago I made this great apple pie and when I think about apples I always (but I mean ALWAYS) think about one of the most important teachers I ever had in my life, the great man, friend and person – Lubo Stacho. I was very lucky to meet him years ago in Bratislava (Slovakia) during the Month of Photography. And after a few months I started to study in his photography class. It was my first experience meeting so many people from so many countries. It was like a brain storm that never stops. A beautiful time. And very important for my professional and personal life.

Lubo Stacho is a great photographer, very conceptual in my opinion, but with a strong touch of documentary photography, which is so specific and typical of Slovak and Czech photographers, that I suppose they are born with it in their blood.

Lubo Stacho’s聽apples are one of聽his聽subjects which returns constantly and stubbornly in his art. I could even create聽a simple formula here:


Lubo Stacho – Manifest of Time / Manifest Czasu, 1976-84
Lubo Stacho – Situation / Sytuacja, 1985

I was born in 1976. I’m going to ask Lubo if he still has that apple from his Manifest of Time (the first photo above). I belive he could…

And because I know that he likes dialogues, here is my reply to him with many thanks and greetings.聽This is my private story about time and apples. Unusual totally black apples, which I found once in my basement. That year some untypical conditions allowed them to look like a coal. Unfortunately I鈥檝e never been able to repeat it.

TIME – by Serafin 2011-2016

Google: TIME = “the indefinite continued progress of existence and events聽in the past, present, and future regarded as a whole”


Wczoraj by艂y 152. urodziny Henri Toulouse-Lautrec鈥檃 i tort orzechowo-kasztanowy z mascarpone i werben膮. Na 151. urodziny upiek艂am szarlotk臋 Tartouillat, o kt贸rej w艂a艣nie sobie przypomnia艂am i zaraz napisa艂am na facebookowej stronie. Szybko zerkn臋艂am na nieustaj膮co oczarowuj膮c膮 mnie fotk臋 ma艂ego Henryka w uroczej sukience. Tak … czas p艂ynie. Leci. Z鈥. Tak szaro dzisiaj. Jedynie kasztan 偶贸艂knie na moich oczach, dodaj膮c koloru temu mokremu i zimnemu 艣wiatu wok贸艂. Cisza. Milion my艣li k艂臋bi膮cych si臋 w g艂owie. Nostalgia. Listopad. Zawsze taki. Nigdy inny. Najsmutniejszy Miesi膮c Roku. Ale czy aby na pewno, czy aby naprawd臋 ten up艂yw czasu by艂 tak przera偶aj膮cy, do艂uj膮cy, przygn臋biaj膮cy? By膰 mo偶e. Czasami na pewno nawet.

W ka偶dym razie rok temu zrobi艂am szarlotk臋 dla Henryka urodzinow膮. A jak szarlotka to jab艂ka. A ja akurat tak mam, 偶e zawsze (ZAWSZE) my艣l膮c o jab艂kach, my艣l臋 o jednym z moich najwspanialszych nauczycieli, jakich mia艂am, my艣l臋 o Lubo Stacho 鈥 cudownym cz艂owieku, 艣wietnym fotografie i wyk艂adowcy, m膮drym cz艂owieku. Mia艂am szcz臋艣cie pozna膰 Go wiele lat temu podczas Miesi膮ca Fotografii w Bratys艂awie, a po kilku miesi膮cach wyl膮dowa艂am w Jego pracowni. To by艂o moje pierwsze do艣wiadczenie pracy i nauki z lud藕mi z tylu r贸偶nych kraj贸w. Nieustaj膮ca burza m贸zg贸w. Pi臋kny czas, tak wa偶ny dla mego profesjonalnego 偶ycia i prywatnego.

Lubo Stacho jest dla mnie osobi艣cie fotografem konceptualnym. Ale z bardzo siln膮 i wyra藕n膮, a tak typow膮 dla s艂owackich i czeskich fotograf贸w (kt贸rzy si臋 z ni膮 chyba urodzili) nut膮 fotografii dokumentalnej. Fantastyczne po艂膮czenie tak odleg艂ych 艣wiat贸w. I w Jego sztuce tematem, kt贸ry powraca nieustaj膮co s膮 mi臋dzy innymi jab艂ka. Mog艂abym nawet stworzy膰 matematyczny wz贸r: JAB艁KA+SZTUKA=LUBO STACHO.

Urodzi艂am si臋 w 1976 roku. W tym偶e roku Lubo Stacho zrobi艂am pierwsze zdj臋cie (patrz: pierwszy dyptyk u g贸ry) do swego Manifestu Czasu. Wierz臋, 偶e ma To jab艂ko do dzisiaj. Spytam.

A poniewa偶 Lubo ceni sobie dialog, chcia艂abym da膰 mu swoj膮 odpowied藕. Swoj膮 prywatn膮 opowie艣膰 o czasie i o jab艂ach. Ba! Nietypowych, bo czarnych! By艂 to jedyny raz w mym 偶yciu, kiedy natkn臋艂am si臋 na czarne jak w臋giel jab艂ka. Wida膰 temperatura i wilgotno艣膰 mojej piwnicy plus jaka艣 bakteria lub bakterie stworzy艂y warunki idealne do zaistnia Czarnego Jab艂ka Doskona艂ego. Niestety nigdy nie uda艂o mi si臋 tego powt贸rzy膰.


About Toulouse-Lautrec birthday and walnut/chesnut cake with lemon verbena mascarpone icing


Already 152 years??? Time is flying! Look! What a beautiful sweet girl! Oh…this is not a girl, this is Henri! Henri Toulouse-Lautrec! Happy birthday then!!!


Months ago I was passing the Toulouse-Lautrec Museum in Albi (France) when two huge posters聽attracted my attention, hanging at the entrace. I made photos of them and here you have – small Henri as a Cute Beautiful Girl and a Serious Man With A Hat And Glasses.


I wanted to make him a special birthday cake. I wanted to create something what would bring him home. And I found it – I decided to make a cake with walnuts from my garden and chestnuts from the village. Plus a mascarpone cream infused with lemon verbena, which grows here in many places. Everything from his (and my)聽neighbourhood.


– 150 g walnuts
– 100 g chestnut flour
– 6 eggs (separated)
– 80 g moscovado sugar
– 80 g butter
– 3 tablespoon of bread crumbs
– juice from 1/2 lemon
– pinch of salt

In the food processor blitz walnuts to聽powder. Mix with chestnut flour and salt.

Beat the butter in a large bowl until soft. Add half of the sugar and beat until smooth. Add聽the remaining icing sugar and yolks (one by one, without a rush!). Beat the mixture until creamy and smooth. Slowly incorporate flours.

Melt butter. Wait until cold. Add to the mixture.

Beat whites until very stiff (Do not forget to put the bowl over your head! If any whites drop on you – you have to keep beating!). Add lemon juice and beat together. Pure in to the butter-flour mixture. Sprinkle with bread crumbs.聽Fold in gently.

Preheat oven to 180 C degrees. Pour the mixture into a greased tin (I used a round one, 20 cm). Bake about 30 minutes until done. Cool it.

Cut the sponge to 2 or 3 (if you can) layers. I like to spray them with a strong tea with good brandy, but not everyone likes this method, so you can聽skip it. Or you can change it using coffee instead of tea, or not use an alcohol. Experiment! Enjoy!

– 250g mascarpone
– 250 ml double cream
– 100 g icing sugar
– lemon verbena leaves (preferebly fresh)
– 1/4 glass of boiling water

Infuse hot water with lemon verbena and let them cool. Remove leaves. The remaining liquid should be very green and have a strong flavour. If it is not – heat it and put in more leaves. Cool.

Whisk the cream聽until fluffy and stiff. And to the mascarpone and whisk together, gently聽incorporating聽icing sugar. At the end add very very very slowly (almost drop by drop) the lemon verbena infusion.

Spread sponges with mascarpone icing. Decorate as you wish. I wanted something clean and simple, so I used just a few lemon verbena leaves. Place your cake into a fridge for at least one night… Yes, I know, this is extremly hard, but I’m pretty sure you can manage it? If not, you can do what makes you happy – eat it directly, even without cutting it.聽You can eat it with hands! Alone, with someone or with your dog. You can offer a piece to a stranger. Eat it in bed, on the carpet or in a park. Eat a small piece or eat it ALL! It is yours!

And Henri? He would eat it with beautiful ladies around him and he would draw them or paint them, that’s for sure. Happy birthday!!!


Ju偶 152 lata??? Naprawd臋? Czas leci (鈥淟eci? Leci鈥 On z鈥︹!鈥 鈥 jak powiedzia艂 mi lata temu zaprzyja藕niony Najlepszy Weterynarz 艢wiata)! O jaka 艣liczna dziewczynka! S艂odziutka! Ooooo…. to nie dziewczynka! To przecie偶 Henryk! Henri Toulouse-Lautrec, 艣wi臋tuj膮cy dzisiaj 152. urodziny! Najlepszo艣ci!!!

Kilka miesi臋cy temu, przechodz膮c obok Muzeum Toulouse-Lautrec鈥檃 w Albi (Francja), zosta艂am oczarowana dwoma gigantycznymi zdj臋ciami, wisz膮cymi obok wej艣cia 鈥 S艂odka Ma艂a Dziewczynka oraz Powa偶ny M臋偶czyzna W Okularach I Kapeluszu 鈥 Henryk w ca艂ej swej okaza艂o艣ci i krasie!

Chcia艂am zrobi膰 na Jego urodziny co艣 specjalnego. Jaki艣 Szczeg贸lny Tort, kt贸ry przypomnia艂by Mu o rodzinnych stronach, o domu. Co ro艣nie wok贸艂, a nadawa艂oby si臋 na tak szczeg贸ln膮 uroczysto艣膰? W moim ogrodzie 鈥 orzech. We wsi 鈥 kasztany. A przy schodach pi臋kny krzak werweny. Wszystko z naszego 鈥 Henryka i mojego 鈥 s膮siedztwa.


– 150g orzech贸w w艂oskich
– 100g m膮ki kasztanowej (wiem, 偶e mo偶e by膰 trudna do kupienia lub droga, mo偶na j膮 zast膮pi膰 m膮k膮 migda艂ow膮 lub orzechami w艂oskimi, Henryk z pewno艣ci膮 zrozumie!)
– 6 jajek (oddziel 偶贸艂tka od bia艂ek)
– 80g cukru muscovado
– 80g mas艂a
– 3 艂y偶ki bu艂ki tartej
– sok z 陆 cytryny
– szczypta soli

Zmiksuj orzechy na m膮k臋, zmieszaj z m膮k膮 kasztanow膮 i sol膮.

Ubij mas艂o do puszysto艣ci. Dodaj po艂ow臋 cukru i ubijaj dalej. Dodaj pozosta艂y cukier, ubijaj, wbijaj膮c 偶贸艂tko po 偶贸艂tku, bez pospiechu. Ubijaj do uzyskania puszystej i kremowej konsystencji. Dodaj m膮ki i wymieszaj delikatnie.

Ubij pian臋 z bia艂ek. Podnie艣 misk臋 nad g艂ow臋, odwr贸膰. Je艣li nic z miski nie skapa艂o na Ciebie i nie musisz szybko lecie膰 pod prysznic 鈥 bia艂ka ubite s膮 dobrze. Je艣li nie 鈥 ubijaj dalej do skutku, wtedy we藕 k膮piel.

Do ubitej piany dodaj sok z cytryny. Ubij. Mas臋 bia艂kow膮 w艂贸偶 do miski z mas膮 m膮czno-ma艣lan膮. Na razie nie mieszaj. Wsyp na wierzch bu艂k臋 tart膮. Teraz DELIKATNIE mieszaj du偶膮 艂y偶k膮 od spodu do g贸ry, jakby sk艂adaj膮c warstwy, zak艂adaj膮c jedn膮 na drug膮 (ang.: fold in).

Rozgrzej piekarnik do 180 stopni C. Prze艂贸偶 mas臋 do wysmarowanej mas艂em formy (ja u偶y艂am okr膮g艂ej, 20 cm). Piecz oko艂o 30 minut. Sprawd藕 patyczkiem lub wyka艂aczk膮 鈥 nak艂uj ciasto i wyjmij patyczek, je艣li b臋dzie suchy, to znaczy 偶e ciasto jest gotowe. Wyjmij z piekarnika i ostud藕.

Tak przygotowane ciasto przekr贸j na 2 lub 3 (je艣li Ci si臋 uda) warstwy. Mo偶esz nas膮czy膰 je mieszank膮 mocnej herbaty z brandy, jak ja uczyni艂am. Mo偶esz u偶y膰 espresso z alkoholem lub bez. Jak lubisz. Na co masz ochot臋. Eksperymentuj!

– 250g serka mascarpone
– 250 ml 艣mietany 30%
– 100g cukru pudru
– werbena cytrynowa (najlepiej 艣wie偶e li艣cie)
– 录 szkl gotuj膮cej wody

Zaparz werben臋. Napar ma mie膰 mocny aromat i g艂臋boki zielony kolor. Je艣li taki nie jest 鈥 zagotuj raz jeszcze i dodaj werbeny. Odstaw do ostudzenia, usu艅 li艣cie.

Ubij 艣mietan臋, dodaj do serka mascarpone i ubijaj, dosypuj膮c cukier puder. Masa ma by膰 puszysta, delikatna i lekka. Na koniec dodaj napar z werweny, 艂y偶eczka po 艂y偶eczce.

Rozprowad藕 mas臋 po warstwach ciasta. Udekoruj wed艂ug uznania. Ja nie udekorowa艂am. Chcia艂am czyst膮, prost膮 form臋, na kt贸rej po艂o偶y艂am jedynie kilka ga艂膮zek werweny. W艂贸偶 tort do lod贸wki przynajmniej na noc. Wiem, wiem. Jest to nadzwyczaj trudne i wymaga wyj膮tkowo silnej woli鈥 Ale mo偶e dasz rad臋? Je艣li nie 鈥 pa艂aszuj! Rzu膰 si臋 na ten tort! Bierz k臋sy 艂apami! Nie baw si臋 w talerzyki, w widelczyki 偶adne! Rozkoszuj si臋 samotnie lub w czyim艣 towarzystwie! W kuchni, w 艂贸偶ku, na dywanie. A mo偶e w parku? Pocz臋stuj nieznajomego. Lub nieznajom膮. Ciesz si臋! Fetuj! To w ko艅cu Twoja krwawica i urodziny Henryka!

A Henryk? Henryk z ca艂膮 pewno艣ci膮 radowa艂by si臋 nie tylko tortem w towarzystwie pi臋knych kobiet, kt贸re by to przy okazji rysowa艂, malowa艂, co b膮d藕…


About an exhibition and food


Great news!!!!!!!!!!!
Jean-Luc Fau – French Michelin star chef and painter is going to exhibit in La Cabane 12 (Aveyron, FR). And I have the great pleasure to show Cuisine And Art’s photos alongside his main exhibition and also to prepare a small buffet for the opening!!! (No preassure at all 馃槈聽Are you in Southern France? – COME AND ENJOY!


Opening: Sun 16/10/2016 11.30 am
Dates: 17/10 – 11/11/2016 (Fri, Sat, Sun 2.30pm – 6.00pm)
La Cabane 12, La Cabane 12440 Tayrac (Aveyron, FR)


C贸偶 za rado艣膰! Cuisine And Art ma przyjemno艣膰 przygotowa膰 wystaw臋 fotografii oraz pocz臋stunek na wernisa偶 wystawy francuskiego szefa kuchni z gwiazdk膮 Michelin’a i malarza w jednym – Jean-Luc’a Fau! Zero presji 馃槈

Wernisa偶: niedziela 16/10/2016 11.30
Daty: 17/10 – 11/11/2016 (pt, sb, niedz. 14.30 – 18.00)
La Cabane 12, La Cabane 12440 Tayrac (Aveyron, Francja)


About Yuko Nishimura and picnic tart 2in1


Eating outside is one of the best pleasures ever, so every excuse is good to organise a picnic. Even the shortest trip by car has to include one! Even a few hours in an airport waiting for the next flight gives you a great occasion to prepare something, to make a salad, to bake a cake. In my car there is a special place for an old greenish bag with forks, spoons and paper napkins, which I collect from everywhere. Here my fun begins:

“Oh! This is a fork from 鈥 !”

“Do you remember this napkin? There were the best pies ever!”聽– It was a f鈥 million years ago and I still have this bloody napkin ???!!! What the hell is wrong with me?

“Look! I have found the smallest package of聽cashew nuts in the world!聽Where did it come from?!”
– “From a plane.”聽– My Better Half replied murmuring.

This small ugly聽greenish bag has my whole world inside. Sometimes a fork without a prong can be useful! Another time one聽speculous聽cookie can save a life! (My life during an hour long trip by car…).

A good picnic starts with well packed food. No-one wants to have a聽vinaigrette sauce spilled in the back seat of a car. Or聽yellow gazpacho聽on a freshly ironed white dress (I do not iron, but apparently there are some people who do). Gravy on a suit? Chicken juice on the car’s carpet? Crushed green peas. Whipped cream聽smeared聽into the聽upholstery. Chocolate mousse聽on a shirt (… it depends on the circumstances…). Anyway – food has to be packed well to protect it during a trip and to protect everything around it.

And here you have amazing pieces of art from Japan – Yuko Nishimura! She inspired me to do my own picnic packiging.

This is the original recipe from “The Art of Cuisine”, except for using sugar, which I avoided to have more possibilities.聽Not adding any sweetener causes quite a neutral tasting dish. On a picnic you can decide what to add – pesto on the top or roquefort cheese with walnuts? Some chopped tomatoes with red onion and parsley? Cured Spanish ham and melon? Or perhaps some fresh fruit with honey?聽Plum jam with rhubarb聽or聽plums with rum聽and cream? One tart – picnic – GO!


PICNIC TART 2in1 (savory and/or sweet in one)
based on聽Toulouse-Lautrec’s “Galiche from Champagne” recipe

2 Tbsp flour
1,5 cups heavy cream
0,5 cup sour cream
4 Tbsp milk

“In a porcelain dish which can go into the oven, at least five centimeters deep, lay some tart pastry*, over which you pour the following mixture: two spoons of flour**, half a liter of fresh cream, three whole eggs, salt (…).
Mix the flour with one part of milk, add the salt (…) and, while stirring, incorporate the eggs, one by one, and then the cream.
Put into a hot oven. The tart should be very golden (…).”

* TART PASTRY (original recipe):聽鈥(鈥) prepare the pastry (…) with wheaten flour (鈥) in the proportions of a third of butter to two thirds of flour; add sufficient water and salt.

** Original NOTE:聽“(鈥) Begin by mixing flour to a paste with 2 Tbsp milk. 400掳 (200掳C) oven 25 min.”

Please remember that “The Art of Cuisine” cookbook can be quite tricky to use. “The recipes are given here in their original form, retaining their colour of thought and language. The only modifications are the notes that have been added to facilitate the work of modern food lovers.” That’s why I wrote the original recipe and I had to add at the bottom the original tart pastry recipe, which is not included in this one for the Galiche from Champagne. This tart pastry recipe is nicely hidden somewhere in the text of the book. Therefore I had to add the original note without which the recipe wouldn’t be complete.


Ub贸stwiam jada膰 na dworze. Ka偶da, byle jaka, najmniejsza okazja powoduje we mnie ch臋膰 do ucieczki gdzie艣. 艢niadania zazwyczaj na balkonie. Obiady i kolacje w ogrodzie. A gdy kroi si臋 wypad samochodem, cho膰by trwaj膮cy godzin臋, 鈥 szykuj臋 si臋 i ja. Wpierw sprawdzam czy aby stara zielonkawa torba z moim ma艂ym, ale ca艂ym, 艣wiatem jest (nadal/nieustaj膮co) w baga偶niku. Torba jak偶e istotna 鈥 po艂amane widelce, samotny cynamonowy herbatnik (mog膮cy przecie偶 uratowa膰 偶ycie! moje oczywi艣cie, w czasie 60-minutowej wyprawy), drewniane no偶e, kubeczki, deseczka, stara mapa, graj膮ca rol臋 wyj膮tkowo eleganckiego obrusu, torebki z sol膮 i pieprzem, saszetki z cukrem, gdyby si臋 jaki艣 niespodziewany go艣膰 pojawi艂, kt贸ry cokolwiek s艂odzi, ewentualnie jaki艣 ko艅 napatoczy艂. Aaa, jeszcze papierowe serwetki, kt贸re nami臋tnie zabieram z miejsc wszelakich. Teraz moja prywatna zabawa mo偶e si臋 zacz膮膰:

鈥濷oo! Ten widelec z 鈥.!鈥 鈥 tu pada nazwa miejsca odwiedzonego sto lat temu.

鈥濸ami臋tasz t臋 serwetk臋? Z tego ma艂ego sklepu z najlepszymi … na 艣wiecie!鈥 鈥 Tak, to by艂o milion lat temu, a ja ci膮gle mam t臋 p….膮 serwetk臋???!!! Co艣 ze mn膮 jest nie tak?!

鈥濻p贸jrz! Znalaz艂am najmniejsze z istniej膮cych opakowa艅 z orzechami nerkowca! Sk膮d my je mamy?!鈥 鈥 chodzi o 4, s艂ownie CZTERY, orzeszki.
– 鈥瀂 samolotu.鈥 鈥 odburkn臋艂a Moja Lepsza Po艂贸wka.

Nast臋pnie odbywam poszukiwania, zazwyczaj bardzo 偶mudne ze wzgl臋du na moj膮 dobr膮, aczkolwiek kr贸tk膮 i wybi贸rcz膮 pami臋膰, niebieskiej torby na lodowe wk艂ady. Po kilku godzinach znajduj臋, rozpoznaj臋 agresywny blue. Uk艂adam menu, przygotowuj臋. Zastanawiam si臋 jak zapakowa膰, bo jednak, c贸偶, opakowanie w podr贸偶y wa偶nym jest! Kt贸偶 chcia艂by groszek zielony wbity w tapicerk臋, sos vinegraitte wsi膮kaj膮cy w dywanik, 偶贸艂te gazpacho na desce rozdzielczej czy mus czekoladowy na bluzce (no mo偶e kto艣 偶yczy艂by sobie, mo偶e w troch臋 innej sytuacji…mo偶e).

Po inspiracje opakowa艅 si臋gam (niestety internetowo, nie osobi艣cie) do Japonii, gdzie natkn臋艂am si臋 ostatnio na ob艂臋dn膮 Yuko Nishimura. Sp贸jrzcie sami co wyrabia! I co robi臋 potem, pakuj膮c tart臋 2w1 na piknikow膮 wypraw臋.

Tarta 2w1 ma swoje 藕r贸d艂o w przepisie Toulouse-Lautrec鈥檃 na Galiche de Champagne. W przepisie tym jednak Henryk u偶ywa cukru, kt贸ry ja pomin臋艂am, by mie膰 piknikow膮 gam臋 r贸偶norodno艣ci 鈥 na wytrawnie z podsuszan膮 szynk膮 i melonem, serem roquefort i orzechami czy pomidorami z czerwon膮 cebul膮 i pietruszk膮. Lub na s艂odko 鈥 ze 艣wie偶ymi owocami i miodem, z d偶emem 艣liwkowym z rabarbarem lub 艣liwkami z rumem i s艂odk膮 艣mietan膮. Jedna tarta 鈥 piknik 鈥 START!

TARTA PIKNIKOWA 2w1 (wytrawna i/lub s艂odka)
oparta na przepisie Toulouse-Lautrec鈥檃 鈥濭aliche from Champagne鈥
2 艂y偶ki m膮ki
1,5 fili偶anka 艣mietanki
0,5 fili偶anki 艣mietany,
4 艂y偶ki mleka

“Porcelanowe naczynie, mog膮ce by膰 u偶ywanym w piekarniku, minimum na 5 cm g艂臋bokie, wy艂o偶y膰 ciastem do tarty. Wla膰 na nie mikstur臋 : 2 艂y偶ki m膮ki**, p贸艂 litra 艣mietan, 3 jajka, s贸l (…)
Wymiesza膰 m膮k臋 z mlekiem, doda膰 s贸l (…) i, nieustaj膮co be艂taj膮c, wbi膰 jajka, jedno po drugim, a na ko艅cu wla膰 艣mietany.
Wstawi膰 do nagrzanego piekarnika. Tarta powinna by膰 z艂ocista (…).”

* CIASTO NA TART臉 (przepis oryginalny TL) 鈥 鈥(…) przygotuj ciasto, u偶ywaj膮c pszennej m膮ki (鈥) w nast臋puj膮cych proporcjach: jedna trzecia mas艂a i dwie trzecie m膮ki; dodaj wystarczaj膮cej ilo艣ci wody i soli.”

** NOTATKA 鈥 “(…) Rozpocz膮膰 od wymieszania m膮ki z 2 艂y偶kami mleka. Piec w 400掳 (200掳C) przez 25 min.”

Trzeba pami臋ta膰, i偶 ksi膮偶ka “The Art of Cuisine”, z kt贸rej wzi臋艂am przepis, mo偶e sprawia膰 trudno艣ci b膮d藕 niespodzianki kucharzowi. Na obwolucie mo偶na przeczyta膰: “Przepisy podane tutaj s膮 w ich oryginalnej formie, z zachowan膮 kolorystyk膮 i j臋zykiem. Jedyne modyfikacje zosta艂y umieszczone w notatkach, by u艂atwi膰 偶ycie mi艂o艣nikom gotowania.” Dlatego wi臋c umie艣ci艂am oryginalny przepis z adnotacjami, dotycz膮cymi przepisu na ciasto na tart臋, kt贸ry znajduje si臋 w zupe艂nie innym miejscu ksi膮偶ki, sprytnie ukryty mi臋dzy zdaniami. Doda艂am te偶 notatki, by przepis by艂 kompletny.


About Juan Gris and jars


Around me, a sea of empty jars. Small ones. Big ones. Tall and short ones. On the floor. On all shelves. In the kitchen. In the dining room. They seem to infuse, to take over my privacy. I鈥檓 completely lost in addiction to them.
Yes, after months of hard work in the garden now it is a time to collect and preserve. I spend hours in the kitchen. Hours. And hours. With the jars. With a bottle. With a glass.

juan gris jar bottle and glass1911 MOMA
Juan Gris, Jar, Bottle and Glass / S艂oik, butelka i szklanka, 1911, from MOMA collection/z kolekcji MOMA


Wok贸艂 mnie morze. Nap艂ywaj膮ce zewsz膮d i poch艂aniaj膮ce przestrzenie wszelakie. Morze s艂oj贸w, s艂oik贸w. Ma艂ych i du偶ych. Wysokich i p臋katych. Ka偶dego rodzaju, gatunku ka偶dego. Nie ma ju偶 miejsca na pod艂odze, na p贸艂kach, na sto艂ach i blatach. Mnie nie ma. Uwi臋ziona w kuchni po miesi膮cach orki w ogrodzie. Na w艂asne 偶yczenie PRZETWARZAM. Ze s艂oikiem. Z butelk膮. Ze szklank膮.